restoran podgoricatravel agency budvamontenegro car hiredostava hrane podgoricaulcinj privatni smestaj
PDF Export
Ucesnici_Ministarskog_sastanka.jpg

Green Home: NVO na Ministarskoj konferenciji za čistu energetsku tranziciju

Podgorica, 22.02.2019. - Predstavnica NVO Green Home, Nataša Kovačević je juče, na Ministarskoj konferenciji ka čistoj energetskoj tranziciji, imala priliku izložiti predstavnicima, direktorata za proširenje i energiju, kao i ministrima regiona stavove civilnog društva Crne Gore i regiona o problemima čiste energetske tranzicije na Zapadnom Balkanu, te saopštiti niz zahtjeva u cilju njihovog prevazilaženja.

 

NVO su ispred ministara energetike i životne sredine i komesara Hana zahtijevali da se intenzivira energetska tranzicija, te da ministri prestanu da se zavaravaju da možemo kao zemlje da nastavimo sa upotrebom fosilnih goriva. Insistirano je da se odmah započne planiranje socijalno pravedne tranzicije ka klimatski neutralnom sistemu, obzirom da je veliki broj zaposlenih građana u zemljama vezan za procese vađenja i korišćenja uglja i fosilnih goriva. Ukazano je da Crna Gora i region ne posjeduju adekvatna znanja za primjenu alternativnih izvora obzirom da gotovo svaka opština posjeduje solarne kolektore, fotonaponske panele ili drugi generator alternativnih vidova energije koji je neefikasan ili neupotrebljiv. To je ocijenjeno kao problem nedostatka ozbiljnog investiranja u znanje i vještine.

 

Kada je riječ o obnovljivim izvorima energije, zahtijevano je da se diverzifikuju obnovljivi izvori energije, pri čemu se sa liste prioriteta mora isključiti hidroenergija, a posebno zastarjeli i neodrživi projekti koji nisu usklađeni sa evropskim zakonodavstvom o kvalitetu vode, zaštiti prirode, prekograničnim utjicajima, klimi i učešću javnosti, kao i vezanim međunarodnim konvencijama. Uspjeh postignut na Ministarskom sastanku se posebno odnosi na Greenfield list of projects ili tvz. Listu potencijalnih novih razvojnih mogućnosti gdje su HE na Morači izbrisane sa liste prioriteta u grupu “projekata koji se suočavaju sa ozbiljnim ograničenjima, sporovima, ekološkim ili socijalnim problemima”.

 

Podržana je rehabilitacija i povećanje energetske efikasnosti postojećih hidroelektrana ali u kombinaciji sa ekološkim mjerama revitalizacije vodotoka i zatraženo zakonsko regulisanje trajne zaštite rijeka. Vladama je u tom smislu poručeno da moraju da zaustave izgradnju HE u nacionalno i međunarodno zaštićenim područjima, uključujući potencijalna Natura 2000 područja, ključnim biodiverzitetskim područjima i vezanim sistemima kao što su Morača i Skadarsko jezero, Neretva, Drina, Vjosa i sl. Od Albanskih predstavnika, zahtijevana je hitna razmjena informacija o HE na Cijevni u Albaniji i mogućim procjenama uticaja.

 

Posebno je naglašeno da je od presudne važnosti prekinuti bilo kakav dalji razvoj i subvencioniranje malih hidroelektrana, imajući u vidu veliki devastacijski uticaj na prirodu i lokalne zajednice, i zanemarive ekonomske koristi.

 

Potpisivanju zajedničkog ministarskog sporazuma su prethodile žučne rasprave ministara susjednih zemalja što je uticalo na omekšavanje pojedinih obavezujućih stavki. Ključni uspjeh sporazuma je obaveza zemalja da se prilikom budućeg planiranja bilo kakvih novih hidroenergetskih objekata moraju pridržavati evropskog zakonodavstva u oblasti zaštite životne sredine bez obzira na status transpozicije u zemlji kao i međunarodnih konvencija.

 

Potpisana je i obaveza uspostavljanja jednako ambicioznih ciljeva za dekarbonizaciju do 2030, obnovljivu energiju i energetsku efikasnost, u skladu sa Pariskim sporazumom iz 2015, i obavezama Energetske Zajednice baziranih na čistoj energiji Evropske Unije sa svim evropskim paketom propisa, uzimajući u obzir socio-ekonomske razlike i tehnološku razvijenost Zapanog Balkana.