restoran podgoricatravel agency budvamontenegro car hiredostava hrane podgoricaulcinj privatni smestaj
PDF Export

Energija Sunca

Sve izraženija zagađenja životne sredine, intezivne promjene klime, rast cijene fosilnih goriva i predviđanja o njihovom nestanku u bliskoj budućnosti utiču da se stanovnici Zemlje okrenu ka racionalnom korišćenju energije kroz primjenu mjera energetske efikasnosti i korišćenje obnovljivih izvora energije. Najveći izvor obnovljive energije je Sunce. Ova užarena kugla uglavnom se sastoji od vodonika i helijuma. Svake sekunde u njenom centru 600 miliona tona vodonika u procesu fuzije prelazi u helijum, pri čemu dolazi do oslobađanja velikih količina energije. Na ovaj način nastaje više energije nego što čovječanstvo proizvede za jednu godinu. Usled pomenutih reakcija temperatura u unutrašnjosti Sunca prelazi 15 miliona°C. Energija dobijena procesom fuzije širi se svemirom u obliku svjetlosne i toplotne energije tako da samo jedan njen mali dio dolazi do Zemlje, gdje se pretvara u druge vidove energije.

 

Zbog praktično neiscrpne količine energije Sunčevog zračenja, koje predstavlja osnovni izvor života na Zemlji i velikog broja prednosti u odnosu na sve ostale korišćene izvore, danas se sa izuzetnom pažnjom vrše istraživanja u cilju razvoja efikasnih tehnologija korišćenja energije Sunčevog zračenja za zadovoljavanje čovjekovih, svakim danom sve izraženijih, energetskih potreba. Naročito se ulažu veliki napori da se mnogobrojne tehnologije korišćenja Sunčeve energije, kako tehnologije koje su već razvijene tako i one na kojima se radi u laboratorijama, što prije komercijalizuju i učine kompatibilnim sa postojećim energetskim izvorima, kako bi se sve veći dio energetskih potreba na Zemlji pokrivao Sunčevom energijom neposredno ili njenim prirodno transformisanim oblicima, supstituišući deficitarna i ekološki nepoželjna fosilna goriva, ili zamijenjujući električnu energiju i omogućavajući njenu racionalnu potrošnju.

 

Direktno pretvaranje Sunčeve energije u druge oblike, naročito u električnu energiju, vrši se relativno lako i jednostavno, znatno lakše nego pretvaranje bilo kog drugog oblika energije. Energija Sunca danas se koristi uz pomoć solarnih kolektora za zagrijavanje vode i prostora, proizvodnju električne energije uz pomoć fotonaponskih ćelija ili pasivno u građevinarstvu pomoću arhitektonskih mjera sa ciljem grijanja i osvjetljavanja prostora.

 

Karakteristike Sunčeve energije u Crnoj Gori

 

Na insolaciju pojedinog mjesta na Zemlji najviše utiču geografska širina i lokalne klimatske prilike. Naša zemlja ima dobre uslove za korišćenje solarnih sistema s obzirom na to da na godišnjem nivou broj Sunčanih sati iznosi preko 2 000 časova godišnje za veći dio teritorije Crne Gore i više od 2 500 časova godišnje duž morske obale. Količina Sunčevog zračenja u Crnoj Gori, posebno u priobalnom i centralnom području, može se uporediti sa količinom Sunčevog zračenja u Grčkoj ili južnoj Italiji. Tačnije, Podgorica ima veću godišnju količinu solarne energije (1 602 kWh/m²) u odnosu na druge gradove jugoistočne Evrope (kao što su Rim ili Atina). U priobalnom dijelu broj sunčanih sati premašuje vrijednost od 2 500 sunčanih sati godišnje, pri čemu je najintezivnije Sunčevo zračenje tokom ljeta, kasnog proljeća i rane jeseni. Veliki broj sunčanih sati karakterističan je i za ravničarske predjele. Veće razlike postoje između obalnog područja i centralnog i planinskog dijela gdje Sunčeva insolacija može biti nedovoljna.

 

Proizvodnja toplotne energije

 

Energija Sunca se veoma efikasno može iskoristiti za proizvodnju toplote neophodne za grijanje prostora i zagrijavanje vode. Od ukupne energije koja se troši čak 75-80% otpada upravo na grijanje prostora i vode.

 

Toplotna energija se može proizvoditi pomoću solarnih kolektora i toplotnih pumpi. Solarni sistemi mogu u potpunosti preko cijele godine obezbijediti potrebe za toplom vodom i u znatnoj mjeri za grijanjem. Ako se radi o niskoenergetskom objektu, odnosno pasivnoj solarnoj kući koja je termički dobro izolovana i u kojoj je instalisano podno ili zidno grijanje (potrebna temperatura vode do 35°C), u tom slučaju solarni kolektori mogu u potpunosti obezbjediti toplotu neophodnu za grijanje prostora i vode.

 

Solarni kolektori koriste energiju Sunca, a toplotne pumpe energiju iz zemlje, vode i vazduha.

 

Solarni kolektori

 

Solarni kolektori pretvaraju Sunčevu energiju u toplotnu energiju vode ili neke druge tečnosti. Sistemi za grijanje vode mogu biti otvoreni, u kojima voda koju treba zagrijati prolazi direktno kroz kolektor na krovu, ili zatvoreni, u kojima su kolektori ispunjeni tečnošću koja ne mrzne kao što je antifriz. Zatvoreni sistemi se mogu koristiti i kada je spoljašnja temperatura ispod 0°C. Tokom dana, ako je lijepo vrijeme, voda se može grijati samo u kolektorima. Ako je vrijeme oblačno, kolektori pomažu u zagrijavanju vode i time smanjuju potrošnju struje.

 

 

 

Postoje i kolektori koji direktno griju vazduh. U ovim kolektorima vrši se cirkulacija vazduha i na taj način se veliki dio energije prenosi na vazduh. Vazduh se kasnije vraća u prostoriju koja se zagrijava i na taj način se održava temperatura u prostoriji.

 

Kombinacijom grijanja vazduha i grijanja vode postižu se veoma velike uštede u energiji.

 

Solarni kolektori predstavljaju veoma jednostavne uređaje, koje čini izolovana kutija čija je jedna strana prozirna. Ispod ove strane nalazi se mreža cijevi kroz koje prolazi voda. Na cijevima su spojeni limovi tzv. krilca koja čine unutrašnjost kolektora. Krilca se prave od aluminijuma (koja su jeftinija i manje efikasna) i bakra (skuplja su, ali i efikasnija). U oba slučaja krilca su obojena crnom bojom što omogućava „upijanje” Sunčevog zračenja koje prolazi kroz prozirnu stranu kolektora i udara o crnu limenu površinu krilca i pretvara se u toplotnu energiju. Nastala toplotna energija se sa limenih krilaca prenosi na cijevi (sa kojima su fizički spojena) što dovodi do zagrijavanja vode koja prolazi cijevima.

 

Zagrijana voda odlazi u rezervoar gdje se akumulira. Veoma je važno da rezervoar za akumulaciju bude dobro izolovan jer se na taj način smanjuju gubici u energiji. Kolika će biti temperatura u kolektoru zavisi od više faktora, između ostalog od godišnjih doba i vremenskih uslova na određenom području.

 

Ljudi se često pitaju da li imamo dovoljno „sunca“ tokom cijele godine da bi investicija u solarni sistem bila ekonomski isplativa. Naime, dvije trećine ukupnog Sunčevog zračenja događa se u mjesecima između maja i avgusta, kada solarni sistemi zadovoljavaju 100% ukupnih potreba za pripremom tople vode. Ali ni u mjesecima kao što su april i septembar rezultati rada solarnih kolektora nisu zanemarljivi jer se u tim mjesecima zadovoljava 80% potreba za sanitarnom vodom, a u mjesecima kao što su mart i oktobar moguće je zadovoljiti i preko 50% potreba za toplom vodom. Razlika koju je potrebno nadoknaditi za dogrijavanje vode u zimskim mjesecima lako se može nadoknaditi iz konvencionalnih sistema za grijanje.

 

Kolektori se najčešće montiraju na krovove kuća, terase ili vrtove i usmjeravaju se ka južnoj strani uz odstupanja od ± 30°. Rezervoar tople vode ne treba da bude previše udaljen od kolektora koji ga zagrijava kako bi se što je više moguće smanjili toplotni gubici u spojnim cjevovodima.

 

Postoji više načina za prikupljanje Sunčeve energije tako da u zavisnosti od potreba i namjene solarni kolektori mogu biti pločasti i vakuumski (cijevni).

 

Ravni pločasti kolektori su pogodni za primjenu u umjerenim klimatskim oblastima i tamo gdje je potrebno grijanje i tokom zimskih mjeseci. Najčešće se koriste za zagrijavanje sanitarne vode u domaćinstvima i zagrijavanje prostora. Odlikuju se uštedom energije i niskim troškovima pri nabavci. Visoko selektivna sol-titan prevlaka čini kolektor veoma efikasnim. U cjelosti je napravljen od materijala otpornih na koroziju, kao što su nerđajući čelik, aluminijum, bakar i specijalno solarno staklo debljine 4mm. Otporan je na sve vremenske nepogode.

 

Prednosti ravnih pločastih kolektora:

 

• Imaju visok stepen djelovanja što je postignuto apsorberom s visoko selektivnom prevlakom;

• Visoka efikasnost postignuta je integrisanim cijevnim vodovima i toplotnom izolacijom;

• Kratko vrijeme montaže što je postignuto savitljivim spojnim cijevima sa sistemom na koji se može nanizati do 10 kolektora;

• Kolektor tipa 5DI se integriše u krov i zamijenjuje drugu krovnu površinu.

 

Cijevni (vakuumski) kolektori predstavljaju najefikasniju ali i najskuplju vrstu solarnih kolektora. Cijena vakuumskog kolektora je duplo viša od cijene ravnog pločastog kolektora. Pogodni su za korišćenje u umjerenim klimatskim uslovima. Koriste se za komercijalno i industrijsko grijanje i hlađenje. Takođe, mogu se koristiti za grijanje prostora u domaćinstvu u oblastima gdje je velika oblačnost. U specijalnom apsorberu cirkuliše medijum koji je nosač toplote a koji isparava pod djelovanjem sunčevih zraka i solarnom medijumu predaje toplotu preko izmjenjivača toplote, što obezbjeđuje njegovu efikasnost pri niskim temperaturama.

 

Prednost vakuumskih kolektora:

 

• Izuzetno visok stepen djelovanja koji je postignut presvlačenjem sol-titan slojem i smanjenje toplotnih gubitaka postignuto vakuumskim cijevima;

• Potpuno iskorišćavanje toplote koje je postignuto posebnim izmjenjivačem toplote sa dvostrukim cijevima, koji okružuje kondezatore gotovo po čitavoj površini;

• Univerzalno primjenljiv za montažu na ravni i kosi krov, fasadu i slobodno stojeću montažu. Osim toga cijevi se mogu optimalno usmjeriti prema Suncu;

• Napravljen od visoko kvalitetnih materijala koji su otporni na koroziju, kao što su borosilikatno staklo, bakar i nerđajući čelik;

• Integrisano ograničenje temperature za zaštitu od pregrijavanja.

 

Obje vrste kolektora, ravni pločasti i vakuumski, mogu se montirati na ravni i kosi krov.

 

Kako funkcionišu solarni sistemi grijanja ili dogrijavanja?

 

Solarni sistem se sastoji od solarnog kolektora koji se nalazi na krovu, rezervoara vode i regulatora. U tako zatvorenom sistemu koristi se pumpa za cirkulaciju tečnosti, koja ne mrzne zimi, a koja prenosi sakupljenu energiju do rezervoara te je preko izmjenjivača toplote predaje vodi u rezervoaru. Prilikom instalacije solarnih sistema važno je voditi računa o stvarnim potrebama za energijom, površini kolektora, o tome koliko energije kolektori koje ugrađujemo mogu proizvesti, sistemu i veličini rezervoara, kvalitetu regulacije i povezanosti sa sistemom grijanja.

 

Toplotne pumpe

 

Toplotne pumpe predstavljaju pouzdan, ekonomičan i za budućnost siguran sistem za grijanje koji svojim funkcionisanjem posebno čuva prirodnu sredinu. One su posebno efikasno energetsko rješenje koje zadovoljava potrebe centralnog grijanja i pripremu potrošne tehničke vode. Toplotne pumpe su pogodne za snabdijevanje toplotom svih vrsta zgrada, stambenih kuća za jednu ili više porodica, hotela, bolnica, škola, poslovnih prostora i industrijskih objekata, kako u novogradnji tako i u modernizaciji postojećih zgrada. Energetski efikasne kuće praktično su nezamislive bez toplotnih pumpi. Toplotne pumpe se mogu koristiti zimi za grijanje, a ljeti za hlađenje.

 

Toplotna pumpa funkcioniše tako što toplotu iz okoline (zemlja, voda, vazduh) podiže na željeni nivo da bi se koristila u svrhu grijanja.

 

Ciklus toplotne pumpe

 

Prilikom oduzimanja toplote iz okoline tečni radni medijum se na niskom pritisku nalazi na primarnoj (hladnoj) strani u isparivaču. Temperaturni nivo spoljašnje sredine je viši od temperature isparavanja radnog fluida, koja zavisi od pritiska, tako da radni medijum isparava oduzimajući pri tom toplotu od okoline. U tu svrhu temperaturni nivo isparavanja može da bude i ispod 0°C. Kompresor usisava paru radnog medijuma i komprimuje ga, pri čemu rastu pritisak i temperatura pare. Iz kompresora radni medijum u obliku pare odlazi u kondenzator koji je povezan sa sistemom za grijanje.

 

Temperatura vode za grijanje je niža od temperature kondenzacije radnog medijuma, para se hladi i ponovo prelazi u tečnu fazu. Toplota koju primi isparivač, zajedno sa dodatnom toplotom generisanom tokom procesa kompresije predaje se vodi za grijanje. Potom se radni fluid vraća preko ekspanzionog ventila u isparivač. Pritisak radnog medijuma se snižava od visokog u kondenzatoru do niskog u isparivaču, pri čemu se hladi. Na taj način se završava ciklus toplotne pumpe.

 

Toplotna pumpa iz okoline preuzima ¾ neophodne toplote za grijanje, a ¼ u obliku električne energije koja služi za pogon kompresora. Električna energija se na kraju transformiše u toplotnu i koristi za grijanje. Iz odnosa predate toplote za grijanje (uključujući i toplotu oslobođenu radom kompresora) i potrošene električne energije proizilazi koeficijent grijanja (3+1)/1=4.

 

Električna energija za rad toplotne pumpe može se dobiti kako iz klasičnih izvora tako i od solarnog sistema.

 

Toplotne pumpe pored solarne tehnike predstavljaju jedini sistem grijanja koji omogućava proizvodnju toplote bez emisije CO2.

 

Za korišćenje toplote okoline na raspolaganju su toplotni izvori iz zemlje, podzemnih i površinskih voda, vazduha iz okruženja ili toplota izduvnih gasova. U svakom posebnom slučaju, najpogodniji toplotni izvor zavisi od lokalnih uslova, položaja zgrade i stvarnih potreba za grijanjem.

 

Zemlja je dobar akumulator toplote, jer su temperature u njoj tokom cijele godine uglavnom uravnotežene i iznose od 7-13°C (na dubini od 2m). Pomoću horizontalno postavljenih kolektora u zemlji ili vertikalnih sondi, akumulirana toplota se preko mješavine vode i zaštitnih sredstava protiv zamrzavanja prenosi na isparivač.

 

Dobijanje toplote iz zemlje korišćenjem horizontalnih kolektora i sondi

 

Voda je takođe dobar akumulator toplote. Čak i u hladnim zimskim danima podzemne vode zadržavaju konstantnu temperaturu od 7-12°C. Podzemna voda se uzima iz crpnog bunara i prenosi do isparivača toplotne pumpe tipa voda-voda. Na kraju se rashlađena voda odvodi u povratni bunar. Kvalitet podzemnih ili površinskih voda mora da odgovara graničnim vrijednostima koje propisuje proizvodjač toplotne pumpe. Ukoliko se prekorače ove granične vrijednosti, mora se primjeniti odgovarajući izmjenjivač toplote kao međukrug koji se preporučuje zbog mogućih promjena kvaliteta vode.

 

Spoljašnji vazduh kao izvor toplote predstavlja najisplativije rješenje. Poslije dovodnog kanala vazduh se rashlađuje u isparivaču toplotne pumpe, a zatim se ispušta u okolinu. Toplotna pumpa tipa vazduh-voda može da odaje toplotu sve do spoljašnje temperature vazduha od -20°C. Pošto toplotne pumpe tipa vazduh-voda pokreću relativno velike protoke vazduha <3000-4000 m³/h>, pri razmještanju otvora za vazduh u zgradi i prilikom montaže spolja, treba voditi računa o mogućem prostiranju buke.

 

Današnje toplotne pumpe u ekološkom smislu predstavljaju najisplativiji način proizvodnje toplote. Pomoću integrisanih sistema za upravljanje, efikasnih kompresora i na serijski način organizovane proizvodnje, toplotne pumpe proizvode od jednog dijela struje i do pet djelova toplote. Ove toplotne pumpe mogu da snabdiju zgradu u potpunosti energijom za grijanje i toplom vodom bez dodatnih izvora toplote. Pri tome su troškovi znatno manji od troškova konvencionalnih postrojenja za grijanja.

 

Osnovni princip koji važi za sve toplotne pumpe je da što je manja temperaturna razlika između vode za grijanje i temperature okoline, veća je njihova efikasnost. Zato su toplotne pumpe posebno podesne za niskotemperaturne sisteme za grijanje kao što je podno grijanje, kod koga maksimalna potrebna temperatura iznosi do 38°C.

 

Toplotne pumpe, zavisno od izvora toplote i polazne temperature vode za grijanje, postižu koeficijent grijanja od 3,5-5,5. To znači da po kWh angažovane energije može da se proizvede 3,5-5,5 kWh toplote za grijanje. Poređenja radi koeficijent korisnog dejstva elektrana je približno 35%. Koliko su toplotne pumpe isplative kazuje i njihovo poređenje sa ostalim energetskim izvorima. Npr. ako se pođe od srednje vrijednosti električne energije od 0,12 € po kW/h, proizilazi da pri srednjem koeficijentu grijanja (godišnji koeficijent 4) troškovi pogona toplotne pumpe iznose 0,03 € po kW/h proizvedene toplote, dok za istu svrhu za lož ulje treba izdvojiti 0,06 € po kW/h ili za zemni gas 0,056 € po kW/h.

 

Fotonaponski paneli - proizvodnja električne energije

 

Energija Sunca se pomoću fotonaponskih panela pretvara u električnu energiju. Fotonaponski paneli se sastoje od modula, dok se moduli sastoje od solarnih ćelija. Solarne ćelije se proizvode od monokristalnog i polikristalnog silicijuma, koji obezbjeđuje proizvodnju struje. Ovako napravljen fotonaponski panel, ima visoku efikasnost, stabilnost i trajnost. Asortiman snage fotonaponskih panela od 10-230W (Vata) zadovoljava najširi opseg i služi za najrazličitije potrebe.

 

Tipična monokristalna Si (silicijumska) fotoćelija proizvodi napon od oko 0.5V (Volta) i struju manju od 3A (Ampera), tako da je potrebno spojiti više ovakvih ćelija da bi se dobio napon od 12V što je normalni napon većine baterija koje se pune uz pomoć fotonaponskih ćelija. Spojene fotonaponske ćelije formiraju module koji imaju maksimalnu snagu od 73W (pri insolaciji od 1000 W/m²) i površinu od oko 0,5m². Prema tome, efikasnost ovakvih monokristalnih fotonaponskih ćelija je oko 14,5%. Treba naglasiti da snaga, a samim tim i efikasnost pada sa porastom temperature ćelije tako da predhodne vrijednosti u realnim uslovima eksploatacije mogu biti i niže.

 

Pored monokristalnih Si ćelija postoje i jeftinije polikristalne ćelije čija je kristalna struktura manje pravilna a efikasnost je 10%, kao i ćelije od amorfnog Si koje su najjeftinije ali imaju efikasnost od samo 4%.

 

Solarne baterije

 

Električna energija proizvedena u fotonaponskim ćelijama skladišti se u baterijama koje su slične akumulatorima u automobilima. Karakteristike baterija omogućavaju sistemu dug radni vijek i prilagođene su stalnom punjenju i pražnjenju. GEL baterije imaju veliki kapacitet koji izdržava visoke temperature i veoma su otporne na vibracije.

 

Punjenje/pražnjenje se reguliše posebnim regulatorom. Obično se ugrađuje i pretvarač jednosmjerne struje u naizmjeničnu. Pretvaranje hemijske energije ponovo u električnu (gubici 20%) i ostali gubici u regulatorima i pretvaračima, dodatno smanjuju efikasnost pretvaranja Sunčeve u električnu energiju. Zbog male efikasnosti i još uvijek visoke cijene (8-10 eur/W) fotonaponske ćelije se ugrađuju samo tamo gdje su potrebne male snage ili gdje ne postoji priključak na električnu mrežu (planinski domovi, udaljeni repetitori, ulična rasvjeta, baterije za manje brodove i sl.).

 

Osobine regulatora punjenja baterija:

 

• Regulacija stanja popunjenosti baterije

• Ugrađeni brojač Ah

• "Boost" i "float" režimi punjenja

• Automatska rekonekcija opterećenja

• Manuelni prekidač opterećenja

• Automatska selekcija napona (12V/24V)

• Kontrola osvjetljenja u toku noći


Regulator punjenja baterija omogućava elektronsku zaštitu od:

 

• Previsokog i preniskog napona i dubine pražnjenja baterija (HVD/LVD/DOD)

• Obrnutog polariteta solarnih modula, opterećenja i baterije

• Kratkog spoja na solarnim modulima ili opterećenju i otvorene veze na bateriji

• Pregrijavanja

• Zaštita od udara groma

• Nizak nivo interferencija od strane drugih elektro-magnetnih uređaja (EMC)

 

Osobine invertora (pretvarači AC/DC):

 

• Opciono/podesivi punjač baterija

• Dobre/odlične mogućnosti preopterećenja

• Automatska detekcija opterećenja

• Može da se koristi i kao UPS - najviša pouzdanost

• Multifunkcionalni prekidač

 

Inventor omogućava elektronsku zaštitu od:

 

• Previsokog napona i dubine pražnjenja baterija

• Obrnutog polariteta putem unutrašnjeg osigurača

• Pregrijavanja i preopterećenja

• Kratkog spoja

 

Mogućnosti za primjenu solarnih sistema

 

Solarni fotonaponski sistemi se primjenjuju kako za izolovane objekte, tako i za priključivanje na distributivnu mrežu radi predaje viška energije.


Ovaj sistem se može koristiti tako što će se višak energije koji se proizvodi preko dana predavati distributivnoj mreži kada je potreba za energijom najveća i kada je ona najskuplja, a uzimati iz mreže tokom noći kada je ima dovoljno na mreži i kada je najjeftinija, što dodatno pojeftinjuje ovaj sistem.

 

Zbog dugovječnosti, niskih troškova upotrebe i održavanja, jednostavne ugradnje, prilagodljivosti svakoj sredini, fleksibilnoj konfiguraciji, te sposobnosti za dugotrajni rad bez nadzora, solarni sistemi se primjenjuju u velikom broju djelatnosti.

 

Najčešća područja primjene solarnih sistema:

 

• Osvjetljenje - saobraćajni znaci, informacione ploče, javna (ulična) rasvjeta, sigurnosna rasvjeta, tuneli, parkovi i staze;

• Udaljeni objekti - ruralna naselja, vikendice, turističke destinacije, istraživački centri;

• Turizam - istureni objekti, plažni mobilijar, kampovi, brodovi, jahte, marine;

• Stanovanje - svi manji potrošači autonomno, integracija s javnom mrežom, hibridni sistemi za grijanje i toplu vodu;

• Navodnjavanje - pumpe za vodu, vodovodi, pojedinačna domaćinstva;

• Mjerenja - cjevovodi, pogonski senzori, vode, meteorološke stanice, punjenje baterija za vozila;

• Telekomunikacije - repetitori, bazne stanice, radio veze, telefonija;

• Signalizacija - visoki stubovi, navigacija, željeznički signalni uređaji;

• Katodna zaštita - cjevovodi, rezervoari, mostovi, stubovi.

 

Prednosti upotrebe solarnih fotonaponskih sistema:

 

• Visoka pouzdanost;

• Dugotrajnost;

• Niski troškovi rada i najekonomičniji izvor energije;

• Minimalna potreba za održavanjem i bez upotrebe drugih energenata;

• Najbolji urbani obnovljivi izvor energije;

• Jednostavna mehanika, nema pokretnih dijelova koji su potrebni za rad sistema;

• Primjenjivost sistema praktično bilo gdje na zemlji;

• Bešuman i ekološki čist izvor energije;

• Pruža mogućnost proizvodnje i korišćenja električne energije i na mjestima gdje bi to inače bilo preskupo ili čak neizvodljivo;

• Arhitektonska integracija u svaki prostor;

• Elementi sistema su i građevinski elementi.

 

Solarne elektrane

 

U solarnim elektranama vrši se fokusiranje Sunčeve energije pri čemu se kao pogon koriste veliki generatori ili toplotni pogoni. Fokusiranje se postiže pomoću ogledala složenih u tanjir ("Dish") ili onih koji imaju konfiguraciju tornja ("Power tower").

 

"Power tower" konfiguracije koriste kompjuterski kontrolisano polje ogledala za fokusiranje Sunčevog zračenja na centralni toranj, koji pokreće glavni generator. Ovi sistemi imaju i mogućnost rada tokom noći i u lošim vremenskim uslovima.

 

"Dish" sistemi prate kretanje Sunca i na taj način fokusiraju Sunčevo zračenje.

 

Zbog potrebe za velikim prostorom na koji bi se smjestile, elektrane se grade u pustinjama gdje je ujedno i snaga Sunčevog zračenja najizraženija. Jedan od problema kada je riječ o izgradnji solarnih elektrana je i visoka cijena ogledala i sistema za fokusiranje.

 

Korišćena literatura:

 

• MonteSolar

• Priručnik za energetske savjetnike

• Procjena potencijala OIE u Crnoj Gori

• Vodič o solarnoj energiji